تبلیغات
ادبیات بروجرد - راه های گسترش واژگان درزبان فارسی (قسمت اول)
 
ادبیات بروجرد
به نام آنکه هستی بخش هستی است 
                                             زهستی اش دوعالم غرق مستی است

زفضلش هردوعالم گشت روشن 

                                       زفیضش خاک آدم گشت گلشن 

      گسترش واژگان درزبان فارسی به روش های مختلف صورت می گیرد ،ازجمله : ترکیب واژگان - اضافه نمودن «وند»(پیشوند-پسوند-میانوند) و....

      1- ترکیب واژگان: الف )اسم + کسره + صفت =ترکیب وصفی ( گل سرخ ) که باجمله های مختلفی آن را امتحان می کنیم ،اگر جمله ی ما منطقی بود ترکیبمان وصفی است در غیر این صورت ترکیبمان اضافی است .

     1- گل ، سرخ است .   2- گلی سرخ    3- گل بسیارسرخ    4 - گل سرخ تر       5- گل سرخ ،سرخ است .

    پس نتیجه می گیریم که ترکیب ، ترکیب وصفی است که به جزء اول آن «موصوف » وبه جزء دوم آن «صفت » می گوییم .

    توجه: ترکیباتی مانند: پیرمرد - پیرزن و... نیز ترکیب وصفی مقلوب نام دارندزیرا پیرمرد=مردپیر 

     ب)اسم +کسره +اسم = ترکیب اضافی ( دیواراتاق) که اگر مثل روش های قبلی آن را امتحان نماییم ، جمله های ما منطقی نخواهد بود: 1-دیوار،اتاق است . 2- دیواری اتاق  3- دیوار بسیار اتاق و... که نتیجه می گیریم ترکیبمان «ترکیب اضافی » است که از «مضاف ومضاف الیه» ساخته شده است ومعروفترین ترکیب های اضافی شامل: 1- اضافه ی تشبیهی ( قلک ذهن - شمع خردو...) 2- اضافه ی جان بخشی ( دست روزگارو...) 3- اضافه ی بنوت (عیسای مریم و...) 4- اضافه ی ترجیحی( مردمردان و...) 5- اضافه ی مقلوب(کتابخانه و...) 6- اضافه ی بیانی(انگشترنقره و...) 7- اضافه ی توضیحی(کشورایران و...)8- اضافه تخصیصی (میزمطالعه و...)
  است.

2- اضافه نمودن وند: «وند» کوچکترین جزء معنی ساز زبان است که کاربرد مستقلی نداردوباید با کلمه ای دیگر بیاید تا ایجاد معنی نماید، مثل: بان - مند - ناو....

انواع «وند»: الف - پسوند: اگر «وند» پس از واژه بیاید به آن «پسوند» می گویند. مثال: کارمند - باغبان - زادگاه - لاله زار - دانشمند (دان +_ش+مند ) و....

توجّه: به واژگانی که از یک جزء معنی دا ر به اضافه ی یک یا چند «وند» ساخته می شوند « مشتق » نامیده می شوند. ( گلستان - باغبان - دانش- پشمک - بروجردی- خوبی - پسرانه - مرغک و... )
ب - پیشوند: اگر «وند» قبل از واژه ای بیاید به آن «پیشوند» می گویند. مثال: با ادب -  با ایمان  -  نا آشنا - بی هوش و....

ج - میانوند: اگر «وند» در میان واژه ای بیاید به آن «میانوند» می گویند. مثال: لبالب -  گفت و گو - جست و جو - سرتاسرو....

توجّه : به واژگانی که از دوجزء معنی دار به اضافه ی «وند» ساخته شوند ، « مشتق مرکب » نامیده می شوند.( جوانمردی - گفت وگو - دوچرخه - آدم آهنی -دانشجو - امیرزاده - یخ زده و...)
 وبه واژگانی که از دو یا چند جزء معنی دار تشکیل شده باشند« مرکّب » نام دارند. مثال: شتر گاو پلنگ - جوانمرد - نفت خیز - کتابخانه - روزنامه -نمازگزارو...)


                                                                              لحظه هایتان طلایی باد! گودرزی




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ

آب دریا را اگر نتوان کشید/ هم به قدر تشنگی باید چشید

این وبلاگ جهت استفاده ی همکاران ارجمند گروه ادبیات متوسطه ی اول و دانش آموزان گرامی

طراحی شده است، هر چند که کار حقیر در مقابل دریای بدون ساحل ادبیّات، آفتاب به

گز پیمودن است.

مدیر وبلاگ : ادبیات بروجرد(گودرزی)
پیوندها
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :



جملات شریعتی