تبلیغات
ادبیات بروجرد - معنی اشعارفارسی نهم
 
ادبیات بروجرد

دیده ای نیست نبیند رخ زیبای تو را * * * نیست گوشی که همی نشنود آوای تو را  (صفحه ی 11)

معنی : چشمی وجود ندارد که چهره ی زیبای تو را نبیند و هیچ گوشی وجود ندارد که صدای تو را نشنود. ( آثار و نشانه های تو قابل درک وشناخت هستند.) - نکته :فعل «نیست» فعل خاص است وربطی نیست .

صفحه 13 – قالب: قصیده

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار * * * خوش بود دامن صحرا وتماشای بها ر

معنی : در صبح زود اوّل بهار که طول شب و روز آن یکسان است ، رفتن به صحرا و تماشای کردن گل های زیبای بهاری ، لذّت بخش است.

آرایه : لیل و نهار : تضاد / نهار و بهار : جناس اختلافی

آفرینش همه تنبیه خداوند دل است * * * دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

معنی : تمام پدیده های آفرینش برای آگاه کردن انسان های عارف است و اگر کسی وجود خدا را انکار کند و به خدا ایمان نیاورد ، ذوق واحساسی ندارد.

که و به : جناس /  د : آرایه : واج آرایی

نکته دستوری : آفرینش : مشتق (کلمه ای که ازیک جزء معنی دار+وند باشد، مشتق نامیده می شود.)

این همه نقش عجب، بر در و دیوار وجود * * * هرکه فکرت نکند، نقش بود بر دیوار

معنی : هر کسی که با این همه نقش ها و پدیده های عجیب به آفریننده ی آنها نیندیشد ، همانند تصویر روی دیوار ، بی احساس و بی روح است .

آرایه : در ، دیوار : مراعات نظیر / بر و در : جناس /تشبیه

کوه دریا و درختان، همه در تسبیح اند * * * نه همه مستمعی فهم کند این سرار

معنی : کوه و دریا و درختان (همه ی موجودات  در حال نیایش خداوند هستند ) امّا هر شنونده ای این راز را درک نمی کند.

آرایه : کوه ، دریا و درختان : مراعات نظیر / بیت تلمیح دارد به آیه 44 سوره اسراء

خبرت هست که مرغان سحرمی گویند : * * * آخر ای خفته، سر از خواب جهالت بردار؟

معنی : آیا خبر داری که پرندگان سحری به هنگام صبح می گویند : ای انسان غافل ، از بی خبری و نادانی ، رها شو؟

آرایه : خواب ، سحر و خفته : مراعات نظیر / سر و سحر : جناس / سر از خواب برداشتن : کنایه از آگاهی و بیداری

تا کی آخر چو بنفشه، سر غفلت در پیش؟ * * * حیف باید که تو در خوابی و نرگس، بیدار

معنی : تا کی می خواهی مانند گل بنفشه در غفلت و نادان به سر ببری . حیف است که تو بی خبر و غافل باشی و گل نرگس بیدار و آگاه باشد.

آرایه : بنفشه و نرگس : مراعات نظیر / چو بنفشه : تشبیه / در و سر : جناس / آرایه نماد : بنفشه در این بیت نماد

غفلت و سر افکندگی و نرگس ، نماد بینایی و آگاهی است / سر غفلت در پیش گرفتن : کنایه است

که تواند که دهد میوۀ الوان از چوب؟ * * * یا که داند که گل  صدبرگ از خار؟

معنی : چه کسی می تواند از چوب درخت ، میوه های رنگارنگ و از خار ، گل های سرح زیبا ، پدید آورد؟

مفهوم : تنها خداوند بزرگ است که می تواند از چوب درخت ، میوه های رنگارنگ و از خار ، گل های سرح زیبا ، پدید آورد.

آرایه : چوب : مجازاً درخت / گل و خار : تضاد وتناسب

عقل، حیران شود از خوشۀ زرین عنب * * * فهم، عاجز شود از حقه ی یاقو ت انا ر

 

معنی : عقل از زیبایی خوشه طلایی انگور ، متحیّر می شود و فهم از درک زیبایی و ظرافت دانه های انار که مانند یاقوتی سرخ و ارزشمند است، ناتوان است.

آرایه : حیران شدن عقل : آرایه تشخیص / عنب و انار : مراعات نظیر / حقة:کیسه جواهرات( یاقوت انار : تشبیه- مشبه :حذف شده ( دانه های انا ر) ، مشبه به : یاقوت -  وجه شبه : سرخ و درخشان بودن

 

پاک و بی عیب خدایی که به تقد یر عزیز * * * ماه و خورشیدمسخر کند و لیل و نهار

معنی : خداوند پا ک و بی عیب با فرمان خود ، تمام پدیده ها و موجودات را ( ماه و خورشید و شب و روز را ) مطیع خود کرده است.

آرایه : لیل و نهار : تضاد / ماه و خورشید : مراعات نظیر / بیت ، تلمیح به آیات قرآن دارد.(آیه ی 33سوره ی ابراهیم و12سوره ی نحل)

تا قیامت سخن اندر کرم و رحمت او * * * همه گویند و یکی نیاید ز هزار

 

معنی : گر همه مردم تا روز قیامت درباره ی بخشش و لطف خداوند سخن بگویند باز هم یکی از هزاران لطف و رحمت خداوند ، گفته نمی شود.

 

نعمتت بار خدایا، ز عدد بیرون است * * * شکر انعام تو هرگز نکند شکرگزار

          معنی : پروردگارا نعمت های تو قابل شمارش نیست و هیچ انسان شکر گزاری نمی تواند ، شکر نعمت های بی کران تو را به جای

             آورد.

آرایه : نعمت ، شکر ، انعام ، و شکر گزار : مراعات نظیر / زعدد بیرون بودن : کنایه از بی شمار بودن

سعدیا، راست رُوان گوی سعادت بردند * * * راستی کن که به منزل نرسد، کج رفتار

معنی : ای سعدی ، انسان های درست کار ، به سعادت و خوش بختی می رسند ، بنابر این تو هم انسانی صادق و راستگو باش ، زیرا انسان های بدرفتار به هدف و مقصودش نمی رسد

آرایه ها : که و به : جناس / گوی بردن: کنایه از دست یافتن و سبقت گرفتن / سعد یا : تخلص





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ

آب دریا را اگر نتوان کشید/ هم به قدر تشنگی باید چشید

این وبلاگ جهت استفاده ی همکاران ارجمند گروه ادبیات متوسطه ی اول و دانش آموزان گرامی

طراحی شده است، هر چند که کار حقیر در مقابل دریای بدون ساحل ادبیّات، آفتاب به

گز پیمودن است.

مدیر وبلاگ : ادبیات بروجرد(گودرزی)
پیوندها
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :



جملات شریعتی