گروه ادبیات دوره ی اول دبیرستان بروجرد
پنجشنبه 6 فروردین 1394 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

    


                           
                                                                            ازسرشاخ این برهنه چنار

                                                                            مرغکی باترنمی بیدار  

                                                                             می زند نغمه  

                                                                               نیست معلومم 

                                                                             آخرین شکوه از زمستان است

                                                                            یانخستین ترانه های بهار؟ 

                                                                                بهارتان پرترانه باد!




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


چهارشنبه 20 اسفند 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

:چند نکته ی مهم برای طرح سؤال آزمون املا و انشا

 

 

 

املا:حداکثر واژه های سخت موجود درمتن املا باید17 واژه باشد  و 4 الی 5 بند که 12 تا 13 سطرکتاب  رادر بر می گیرد..

 

 

 

انشا: برای انشا چند موضوع داده شود و نکات خواسته شده جهت ارزیابی نوشته بدون ذکر بارم هر نکته ، در برگه ی انشا درج شود. موضوع برای کلاس های هفتم عینی و ملموس  و برای کلاس های هشتم ذهنی در نظر گرفته شود

 

موضوعات انشا ی پایه ی هفتم باید عینی و موضوعات پایه ی هشتم ذهنی باشد. علاوه بر موضوعات درون کتاب می توان موضوعات خارج از کتاب نیز داد.

 

 

 

مدت آزمون ها:

 

فارسی: بین 60  الی 70 دقیقه   /   انشا : 80 دقیقه   /    املا : 30 دقیقه

 

 (البته زمان املا بستگی به سرعت نوشتن دانش آموزان و طرزخوانش همکاران مراقب جلسه دارد.)

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


موضوع: نقد كتاب « مهارت های نوشتاری».

مهمان و سخنران این نشست: جناب آقای محمد میركیانی ( نویسنده )

حاضران این نشست: دبیران مناطق   تهران

چكیده ی گفت و گوها:

جناب آقای دكتر اكبری شلدره( مدیرگروه زبان و ادبیات فارسی):

-         انگیزة اصلی برگزاری این جلسات، بهره گیری از نقدها و نظرها برای ارتقاءِ بار علمی و آموزشی كتاب های چاپ شده و كمك به برنامه ها و برداشتن گام های سخته ترِ پیش رو است.

-         نوشتن نه فقط یك مهارت آموزشی كه یك ضرورت زیست در جهان امروز است، همه باید بیاموزند و این توانایی را در زندگی به كارگیرند. در راستای  رشد و گسترش این نوع نگرش، گروه زبان و ادبیات فارسی در هفدهم دی ماه نیز همایشی برگزار خواهد كرد با عنوان« نگرش میان رشته ای به مهارت نوشتن در برنامه های درسی».

جناب آقای محمد میركیانی:

سپس آقای میركیانی، سخنان خود را آغاز كردند كه حدود هفتاد دقیقه تداوم یافت و با پرسش و پاسخ، همراه بود، سرخطِ گفته های ایشان در پی، می آید:

-         ایجاد فضای لازم برای درس انشا( دو ساعت در هفته)، تالیف كتاب مهارت های نوشتاری و ... اگرچه كارهایی خوب و لازم است؛ اما عمده ترین كاری كه باید برای دانش آموزان، معلمان، خانواده ها، مسئولین و ... گوشزد كرد و برجسته نمود،« اهمیت درس انشا» است. گفتن حكمت درس انشا و اهمیت آن خیلی مهم است.

-         كتاب نوشتن در علوم پایه ساده تر از كتاب نوشتن برای آموزش انشا است. كتاب نوشتن برای یاددادن نوشتن، از سخت ترین كارهاست.

-         امروز از طریق واژگان در ارتباطات جهانی، مسیر زندگی را تعریف می كنند. حتی از طریق همین انشاها و داستان های تخیلی می توان تصویر جهان آینده را ترسیم كرد.

-         درس انشا درس كشف و شهود، خلاقیت و نوآوری است.

-         تقویت درس انشا، معضلات اخلاقی و روانی بچه ها را هم درمان می كند.

-         اگر دانش آموز، انشا بلد باشد، در تمام درس ها موفق تر عمل می كند.

-         پیچیدگی زبانی، عامل دشواری برخی از درس های علوم پایه است.

-         تمام بزرگسالانی كه در هیبت مسئول، دیپلمات، سرمایه دار، كارمند، پدر، مادر و ... در سخن گفتن و برقراری ارتباط ضعیف هستند، به دورة  مدرسه و ناتوانی در درس انشا مربوط می شود. كسی كه در خردسالی انشا نویس خوبی نبوده، در بزرگسالی نمی تواند زبان را درست به كار بگیرد. من در زمان تحصیل معمولا دانش آموز متوسط و زیر متوسطی بودم امّا در درس انشا، عالی بودم.

-         انشا باید مهم ترین درس دوره ی تحصیلی باشد. حتی كتاب انشا باید به لحاظ جلد بندی، طراحی، فرمت، نوعِ كاغذ و ... وزین ترین و جذاب ترین كتاب درسی باشد. كتاب انشا باید به لحاظ كیفیت ضرب المثل باشد.

-         درس انشا درس خلاقیت است، درس انشا درس زندگی است. حتی از طریق انشا می توان قرآن و كتاب های دینی را بهتر فهمید و درك كرد.

دكتر اكبری شلدره:

-         ما از نگرش انشاوار، به مهارت نوشتن، آگاهانه پرهیز می كنیم. در گام های مهارت آموزی از رویكرد هنری باید فاصله گرفت.

-         اگر مهارت های پیش نیاز، همچون خوب دیدن، خوب گوش دادن، و به جا و به هنگام بهره گرفتن از همه ی حس‌ها برای فربه سازی ذهن و زبان، به درستی آموخته‌شوند، ما در مهارت های ادراكی و دریافتی دشواری نخواهیم داشت. انشا گام فراتر و فراسوی مهارت هاست.

-         به نظر می رسد با تعامل بین رسانة ملی و گروه های علمی و آموزشی دفتر تالیف بتوان به اشاعه ی برنامه ها و تقویت فهم بهتر رویكردهای كتاب های تازه تالیف، كمك بیشتری كرد؛ چون  هر دو نهاد  اهداف همگونی دارند.

- جلسه با پرسش های برخی از حاضران و دبیران محترم درس آموزش مهارت های نوشتاری پایه ی هفتم و هشتم مناطق تهران كه در این نشست حضور داشتند؛ تداوم یافت و آقای میركیانی ضمن پاسخ به پرسش ها به بیان تجربه ها و خاطرات نویسندگی خود پرداختند.                                                                                                                          

 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


چهارشنبه 20 اسفند 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

انواع تضاد بین کلمات:

 

تضاد مدرّج:در این نوع تضاد صفت ها قابل درجه بندی هستند.مثال:سرد و گرم،بزرگ و کوچک،پیر و جوان

تضاد معنایی( مکمل یا دو عضوی):در این نوع تضاد نفی یکی موجب اثبات دیگری است.مثال:مرده و زنده،زن و مرد،روشن وخاموش،باز و بسته و..

       تضاد واژگانی(با وند منفی ساز):آگاه وناآگاه،باادب و بی ادب،دانا و نادان

تضاد ضمنی: یعنی دو کلمه در اصل با هم متضاد نیستند ولی در ضمن سخن که با هم ذکر می گردند یک ترکیب متضادمی سازند. مثال: فیل و فنجان،راه و چاه،کارد و پنیر و...

….تضاد یا تقابل دو سویه:زن و شوهر،خرید و فروش و

….تضاد یا تقابل جهتی:شمال و جنوب،مغرب و مشرق و

….تضاد ایجاب و سلب:رفتن و نرفتن،ماندن و نماندن  

تضاد نمادین: آن است که هنرمند به کمک نمادها و معانی رمزی بین واژگان تضاد برقرار کرده است

: مثا ل

الف- سخن چه عرضه کنم با جماعتی که زجهل/زبانگ خر نشناسد نطق عیسی را

خر نماد جسم و عیسی نماد روح است. در این صورت بین آن‌ها تضاد ایجاد شده است.

ب-کس نیاید به زیر سایه بوم/ور همای از جهان شود معدوم

 بوم نماد بدبختی و هما نماد خوشبختی است.

ج-تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش/حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار

بنفشه نماد انسان های غافل و نرگس نماد انسان های آگاه و بیدار

تضاد مجازی‌( کنایی):اگر طرفین تضاد در معنای قاموسی و حقیقی خود مخالف هم نباشند بلکه در معنای مجازی با یکدیگر مخالف باشند تضاد مجازی نام دارد

مثال:

الف-چو آهنگ رفتن کند جان پاک/چه بر تخت مردن، چه بر روی خاک

تخت مجازاً (قدرت و ثروت) وخاک مجازاً (فقر و تهی‌دستی)

ب-یکی را به سر بنهد تاج بخت/یکی را به خاک اندر آرد زتخت

مصراع اوّل کنایه از خوشبخت کردن و مصراع دوم کنایه از ذلیل کردن

 

 

 

تضاد ترکیبی (اضافی/ وصفی):اگر طرفین تضاد به صورت ترکیب اضافی یا وصفی (یا حتی مقلوب آن‌ها) در کلام، هنرمندانه ظاهرشده باشد، تضاد ترکیبی نام دارد .                                                                                       

: مثال

الف-ای پدر، کوتاه خردمند به از نادان بلند

 ب-آن شنیدی که لاغری دانا/گفت باری به ابلهی فربه

اسب تازی اگر ضعیف بود/همچنان از طویله‌ای خر به

ج-آنچه نتوان نمود در بن چاه/بر سر قله جبل منهیدانواع تضاد بین کلماتhttp://www.blogfa.com/images/smileys/24.gif

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


چهارشنبه 13 اسفند 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

بعضی ها همیشه با همه موازی هستند وکاری باهیچ کسی ندارند!

بعضی ها متقاطع اند وهمه را قطع می کنند ؛سوهان اعصاب، همیشه رو مخ آدم هاهستند!

بعضی ها نقطه اند کوچک اند وقد خودشان حرف می زنند!

بعضی ها پاره خط اند ؛اول و آخرشان معلوم نیست کجاست؟!

بعضی ها دایره اند با همه کنار می آیند؛ همه هم دوسشان دارند،موج مثبت می دهند!

بعضی ها مثلث اند ؛هر جور نگاهشان کنی تند وتیز و رک هستندو مثل تابلو ی خطر می مانند!

بعضی ها مربع اند ؛چارچوب دارند؛ منظم و خشک اند!

بعضی ها هم خط خطی اند ؛مثل مایعات به شکل ظرفشان درمی آیند؛ یک بار خط ،یک بار

تیز، یک بار خشک و گاهی هم صمیمی!

ماجزو کدام دسته ایم؟!!!!!





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


چهارشنبه 13 اسفند 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

مجادله درادبیات برسر«خال»

حافظ:

اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را

به خال هندویش بخشم سمرقند وبخارا را

صائب تبریزی:

اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را

به خال هندویش بخشم سر و دست و تن و پا را

هر آنکس چیز می بخشد ز مال خویش می بخشد

نه چون حافظ که می بخشد سمرقند و بخارارا

شهریار:

اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را

به خال هندویش بخشم تمام روح اجزا را

هر آنکس چیز می بخشد بسان مرد می بخشد

نه چون صائب که می بخشد سر و دست و تن و پا را

سر و دست و تن و پا را به خاک گور می بخشند

نه بر آن ترک شیرازی که برده جمله دل ها را

محمد عیاد زاده:

اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را

خوشا بر حال

خوشبختش، به دست آورد دنیا را

نه جان و روح می بخشم نه املاک بخارا را

مگر بنگاه املاکم؟چه معنی دارد این کارا؟

و خال هندویش دیگر ندارد ارزشی اصلاً

که با جراحی صورت عمل کردند خال ها را

نه حافظ داد املاکی، نه صائب دست و پا ها را

فقط می خواستند این ها، بگیرند وقت ما ها را.....؟

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 23 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی
گفتگوی خدا و بنده - عطر خدا www.atrekhoda.com

گفتم: سلام !

گفتی: سَلامٌ قَوْلاً مِنْ رَبٍّ رَحیمٍ
بر آنها سلام (و درود الهى) است. این سخنى است از سوى پروردگارى مهربان‏ (58/یس)

گفتم: خسته‌ام

گفتی: لاتقنطوا من رحمة الله
از رحمت خدا نا امید نشید (زمر/53)

گفتم: هیشکی نمی‌دونه تو دلم چی می‌گذره
گفتی: ان الله یحول بین المرء و قلبه
خدا حائل هست بین انسان و قلبش! (انفال/24)

گفتم: غیر از تو کسی رو ندارم
گفتی: نحن اقرب الیه من حبل الورید
ما از رگ گردن به انسان نزدیک‌تریم (ق/16)

گفتم: ولی انگار اصلا منو فراموش کردی
گفتی: فاذکرونی اذکرکم
منو یاد کنید تا یاد شما باشم (بقره/152)

گفتم: تا کی باید صبر کرد؟
گفتی: و ما یدریک لعل الساعة تکون قریبا
تو چه می‌دونی! شاید موعدش نزدیک باشه (احزاب/63)

گفتم: تو بزرگی و نزدیکی بهت برای منِ کوچیک خیلی دوره! تا اون موقع چیکار کنم؟
گفتی: واتبع ما یوحی الیک واصبر حتی یحکم الله
کارایی که بهت گفتم انجام بده و صبر کن تا خدا خودش حکم کنه (یونس/109)

گفتم: خیلی خونسردی! تو خدایی و صبور! من بنده‌ات هستم و ظرف صبرم کوچیک...
یه اشاره‌ کنی تمومه ها!

گفتی: عسی ان تحبوا شیئا و هو شر لکم
شاید چیزی که تو دوست داری، به صلاحت نباشه (بقره/216)

گفتم: انا عبدک الضعیف الذلیل... اصلا چطور دلت میاد؟
گفتی: ان الله بالناس لرئوف رحیم
خدا نسبت به همه‌ی مردم - نسبت به همه - مهربونه (بقره/143)

گفتم: دلم گرفته
گفتی: بفضل الله و برحمته فبذلک فلیفرحوا
(مردم به چی دلخوش کردن؟!) باید به فضل و رحمت خدا شاد باشن (یونس/58)

گفتم: اصلا بی‌خیال! توکلت علی الله
گفتی: ان الله یحب المتوکلین
خدا اونایی رو که توکل می‌کنن دوست داره (آل عمران/159)

گفتم: خیلی چاکریم!
ولی این بار، انگار گفتی: حواست رو خوب جمع کن! یادت باشه که: و من الناس من یعبد الله علی حرف فان اصابه خیر اطمأن به و ان اصابته فتنة انقلب علی وجهه خسر الدنیا و الآخره
بعضی از مردم خدا رو فقط به زبون عبادت می‌کنن. اگه خیری بهشون برسه، امن و آرامش پیدا می‌کنن و اگه بلایی سرشون بیاد تا امتحان شن، رو گردون میشن. خودشون تو دنیا و آخرت ضرر می‌کنن (حج/11)

گفتم: چقدر احساس تنهایی می‌کنم! چطوری میتونم بهت برسم آخه!
گفتی: وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادی عَنِّی فَإِنِّی قَریبٌ أُجیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْیَسْتَجیبُوا لی‏ وَ لْیُؤْمِنُوا بی‏ لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ
و هنگامى كه بندگان من، از تو درباره من سؤال كنند، (بگو:) من نزدیكم! دعاى دعا كننده را، به هنگامى كه مرا می‏خواند، پاسخ مى‏گویم! پس باید دعوت مرا بپذیرند، و به من ایمان بیاورند، تا راه یابند (و به مقصد برسند)! (186/بقره)

گفتم: تو همیشه نزدیکی؛ من دورم... کاش می‌شد بهت نزدیک شم
گفتی: و اذکر ربک فی نفسک تضرعا و خیفة و دون الجهر من القول بالغدو و الأصال
هر صبح و عصر، پروردگارت رو پیش خودت، با خوف و تضرع، و با صدای آهسته یاد کن (اعراف/۲۰۵)

گفتم: این هم توفیق می‌خواد!
گفتی: ألا تحبون ان یغفرالله لکم
دوست ندارید خدا ببخشدتون؟! (نور/۲۲)

گفتم: معلومه که دوست دارم منو ببخشی
گفتی: و استغفروا ربکم ثم توبوا الیه
پس از خدا بخواهید ببخشدتون و بعد توبه کنید (هود/۹۰)

گفتم: با این همه گناه... آخه چیکار می‌تونم بکنم؟
گفتی: الم یعلموا ان الله هو یقبل التوبة عن عباده
مگه نمی‌دونید خداست که توبه رو از بنده‌هاش قبول می‌کنه؟! (توبه/۱۰۴)

گفتم: دیگه روی توبه ندارم
گفتی: الله العزیز العلیم غافر الذنب و قابل التوب
(ولی) خدا عزیزه و دانا، او آمرزنده‌ی گناه هست و پذیرنده‌ی توبه (غافر/۲-۳)

گفتم: با این همه گناه، برای کدوم گناهم توبه کنم؟
گفتی: ان الله یغفر الذنوب جمیعا
خدا همه‌ی گناه‌ها رو می‌بخشه (زمر/۵۳)

گفتم: باشه، قبول! تو همه گناهان منو میبخشی. اما گناهان من انقدر زیادن که ...
گفتی: قُلْ یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحیمُ
بگو: «اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كرده ‏اید! از رحمت خداوند نومید نشوید كه خدا همه گناهان را مى ‏آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است. (53/زمر)

گفتم: یعنی بازم بیام؟ بازم منو می‌بخشی؟
گفتی: و من یغفر الذنوب الا الله
به جز خدا کیه که گناهان رو ببخشه؟ (آل عمران/۱۳۵)

گفتم: نمی‌دونم چرا همیشه در مقابل این کلامت کم میارم!
آتیشم می‌زنه؛ ذوبم می‌کنه؛ عاشق می‌شم!
... توبه می‌کنم خدایا ...
گفتی: ان الله یحب التوابین و یحب المتطهرین
خدا هم توبه‌کننده‌ها و هم اونایی که پاک هستند رو دوست داره (بقره/۲۲۲)

گفتم: بعد از اینکه توبه کردم باید چه کرد؟
گفتی: فَمَنِ اتَّقى‏ وَ أَصْلَحَ فَلا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ
كسانى كه پرهیزگارى پیشه كنند و عمل صالح انجام دهند (و در اصلاح خویش و دیگران بكوشند)، نه ترسى بر آنهاست و نه غمناك مى شوند. (اعراف/35)

گفتم: حالا که مرا پذیرفتی،مرا تنها نگذار!
گفتی: إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذینَ اتَّقَوْا وَ الَّذینَ هُمْ مُحْسِنُونَ
خداوند با كسانى است كه تقوا پیشه كرده ‏اند، و نیكوكارند. (128/نحل)

ناخواسته گفتم: الهی و ربی، من لی غیرک
گفتی: الیس الله بکاف عبده
خدا برای بنده‌اش کافی نیست؟ (زمر/۳۶)

گفتم: در برابر این همه مهربونیت چیکار می‌تونم بکنم؟
گفتی: یا ایها الذین آمنوا اذکروا الله ذکرا کثیرا و سبحوه بکرة و اصیلا هو الذی یصلی علیکم و ملائکته لیخرجکم من الظلمت الی النور و کان بالمؤمنین رحیما
ای مؤمنین! خدا رو زیاد یاد کنید و صبح و شب تسبیحش کنید. او کسی هست که خودش و فرشته‌هاش بر شما درود و رحمت می‌فرستن تا شما رو از تاریکی‌ها به سوی روشنایی بیرون بیارن. خدا نسبت به مؤمنین مهربونه (احزاب/۴۱-۴۳)

آیات زیبای قرآن - اعراف 205 - عطر خدا www.atrekhoda.com






نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 23 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی
خدایا مرا ببخش
به خاطر تمام لحظه هایی که تو با من بودی و من فکر می کردم تنها هستم
به خاطر تمام ثانیه هایی که منتظرم می ماندی و من نمی آمدم ؛ مرا ببخش
به خاطر تمام روزهایی که تو برای من بهترین ها را خواستی و من برای رسیدن به بدترین ها ناامیدت کردم
به خاطر تمام درهایی که کوبیدم و هیچ کدام در خانه ی تو نبود ؛ مرا ببخش
به خاطر تمام لحظه هایی که ماهی قلب من خلاف جریان مسیر تو حرکت می کرد و پرنده ی روح من پرواز نمی کرد و در آسمان رسیدن به تو گم نمی شد
مرا ببخش ؛ به خاطر تمام گله هایم مرا ببخش ...

خدایا مرا ببخش - عطر خدا www.atrekhoda.com




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


پنجشنبه 23 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

یاد من باشد فردا دم صبح
جور دیگر باشم
بد نگویم به هوا ، آب ، زمین
مهربان باشم با مردم شهر
و فراموش کنم هر چه گذشت
خانه ی دل بتکانم از غم
و به دستمالی از جنس گذشت ،
بزدایم دیگر، تار کدورت از دل
مشت را باز کنم، تا که دستی گردد
و به لبخندی خوش
دست در دست زمان بگذارم

یاد من باشد فردا دم صبح
به نسیم از سر صدق، سلامی بدهم
و به انگشت ، نخی خواهم بست
تا فراموش نگردد فردا
زندگی شیرین است، زندگی باید کرد
گرچه دیر است ولی
کاسه ای آب به پشت سر لبخند بریزم ، شاید
به سلامت ز سفر برگردد
بذر امید بکارم در دل
لحظه را دریابم
من به بازار محبت بروم فردا صبح
مهربانیِ خودم عرضه کنم
یک بغل عشق از آنجا بخرم

یاد من باشد فردا حتما
به سلامی، دل همسایه ی خود شاد کنم
بگذرم از سر تقصیر رفیق ، بنشینم دم در
چشم بر کوچه بدوزم با شوق
تا که شاید برسد همسفری ، ببرد این دل ما را با خود
و بدانم دیگر قهر هم چیز بدیست

یاد من باشد فردا حتما
باور این را بکنم، که دگر فرصت نیست
و بدانم که اگر دیر کنم، مهلتی نیست مرا
و بدانم که شبی خواهم رفت
و شبی هست که نیست پس از آن فردایی


یاد من باشد
باز اگر فردا، غفلت کردم
آخرین لحظه ی از فردا شب ،
من به خود باز بگویم
این را
مهربان باشم با مردم شهر
و فراموش کنم هر چه گذشت ...

***

شعر : استاد فریدون مشیری







نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


یکشنبه 12 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

 

 

الهـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
الهـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
یکــتایــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
بی همـــتایـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
و قـیـــوم وتـــــوانـایــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
بــــرهمـــه چیـــــز دانـــایـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
و در همه حـــــال بیــنــایـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
از عــیــب مـصفــایــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
از شـــریـــک مـبــرایـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
اهـــل هــــردوایـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
جـــان داروی دلهـــــــــــایـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
مســـند نشیـــن استغنـــایــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
به تـــو زیــبد مـــلک خـــــدایــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
الهــــی در جــلال رحــــمانــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
ودر جــــمال سبــــحانــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
نه محــــتاج مــــکانــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
ونه آرزومندزمـــــانـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
نه کس به تو ماند ونه به کس مانـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
پــیداست که در میان جـــــانـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی
بلکه جان زنده به چیزیست که تو آنــــــــــــــــــــــــــی





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 6 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

نمادهای معروف

حیوانات

سایر

اسب

نجابت

کوه

استقامت ، استواری ، وقار

سگ

وفاداری

آسمان

پاکی

گربه

بی چشم ورویی

موج

حوادث

الاغ

نفهمی

آینه

پاکی ، صفا

جغد

شومی ، بد یمنی

   لاله

خون ، شهادت

کبوتر

صلح و دوستی

  آب

روشنایی

موش

خسیسی ، موذی بودن

 خزان (پاییز)

افسردگی ، غم

کلاغ

سخن چینی، غمّازی

  گل نیلوفر

عزاداری و ماتم

پشه

ضعف ، ناتوان بودن

  گل سرخ

عشق ، عمر کوتاه ، زیبایی

گوسفند

خونسردی

   دریا

عظمت ، بخشندگی

بز

دانایی

سنگ

سختی ، تأ ثیر گذاری ، قساوت قلب

شیر

قدرتمندی ، شجاعت

  زمستان

مرگ و نابودی

مار

خوش ظاهر و بد باطن

   بهار

تجدید حیات ، شادابی و طراوت

طاووس

زیبایی

رود

حرکت ، تلاش و تکاپو، زنده بودن

شتر مرغ

بهانه جویی

شب

تاریکی ، سیاهی ، ستم

شتر

اتقامت ، کینه جو

گل شقایق

عزا، داغ ، سوگواری ، محرومیّت

آهو

زیبایی

تاج

سروری و بزرگی

قورباغه

زشتی

زیتون

صلح و آرامش

ماهی

امید ، زندگی ، پویایی

چشمه

پاکی ، زلالی ، زایش

طوطی

  تقلید کور کورانه

باد صبا

پیک ، قاصد ، پیام آور

بلبل

عشق ، عاشقی ، دل باختگی

درخت سرو

سربلندی ،آزادگی

خفّا ش

خون آشامی

  یخ

سردی ، دل مردگی

عقاب

تیز چنگالی

درخت بید

لرزیدن ، اضطراب

مرغ بوتیمار

غم خوردن

سبزی ( ریحان )

 سر سبزی ، پاکی ، تقدّس

بوقلمون

ملوّن بودن ، تزویر ، دورویی

روز

نور ، روشنایی





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 6 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

استکان: برای مایعات، چای، قهوه، شیر و غیره به کار می‌رود

اصله: برای درخت، چوب، تیر، سنبه

انبار: حبوبات انباشته شده (مثل یک انبار گندم)، کالا

باب: خانه، مِلک، چادر، ساختمان از قبیل دکان، حجره، رستوران، مسجد، فروشگاه، حمام، تصفیه‌خانه

بار: وزن، نمونه (یک بار هندوانه، سه بار سبزی

بارخانه: صندوق جواهر (یک بارخانه فیروزه

بدره: بسته نقدینه‌ها (یک بدره اشرفی)، اشرفی، سکه‌های زر

برگ: کاغذ، ورق

بطانه: خز، سنجاب، پوست بخارایی

بطری: نوشیدنی ها، مشروب

بغل: حجم و وزن (یک بغل سبزی، یک بغل آجیل و شیرینی

بقچه: نخ، بسته نخ، رخت، شال

بته، بوته: درخت بی‌تنه مانند گل و گیاهان زینتی (مثل یک بوته نعنا

بند: کاغذ

بَهله: پرنده‌های شکاری (بهله در اصل به معنی دستکشی است که بازدارها به دست می‌کنند.

پاره: ده، روستا

پارچه: آبادی

پُرس: چلوکباب، غذا و مانند آن

پیمانه: مایعات و گاه چیزهای دیگر

تا: اکثر چیزها، مطلق اشیاء شمارشی مانند «پنج تا اتاق»، مطلق عدد مانند "سه تاً

تار: مو

تازیانه: افعی، مارهای سمی

تخته: مفروشات (فرش، قالی، قالیچه، گلیم، زیلو، پتو، جاجیم)، پارچه، لحاف، تشک، لوح، برات

تَن: انسان

تُن: واحد وزن

توپ: پارچه. (بیست متر پارچه بسته‌بندی‌شده لباس را یک توپ می‌گویند

جام: شیشه، شراب

جفت: کفش، جوراب

جریب: واحد مساحت برای زمین و ملک

جلد: کتاب، مجله

حلقه: فیلم عکاسی، لاستیک، مار

دانه: تخم مرغ

دست: قاشق و چنگال، رخت‌خواب

دستگاه: ماشین‌آلات، خودرو، آپارتمان

راًس: گوسفند، گاو

رشته: قنات

زنجیر: فیل

شاخه: گُل، آهن‌آلات

عدد: در، پنجره

عدل: پنبه

فروند: هواپیما، ناو، خودروهای نظامی

فقره: پرونده، برات، چک، سفته، فیش بانکی، گواهی‌نامه، برداری، جواز، وام، مِلک، لایحه، جرم، قتل، سرقت، حادثهٔ رانندگی

قالب: صابون

قبضه: تفنگ

قرص: نان

قطعه: عکس

قلاده: پلنگ، یوزپلنگ، سگ

قطعه: تمبر

نخ: سیگار

نفر: انسان، شتر، درخت خرما

واحد: حمام، آپارتمان، منزل مسکونی

بار: واحدشمارش کالاهایی که به مقیاس معینی بسته بندی می‌شوند

برگ: واحدشمارش کاغذهای جلدنشده

بند: واحدشمارش یک دسته کاغذومقوابه مقدارمعین

تخته: واحدشمارش قالی، پتووفرش

توپ:واحدشمارش پارچه ندوخته

تیر:واحدشمارش قشنگ

ثوب:واحدشمارش لباس دوخته

جام:واحدشمارش شیشه پنجره، آیینه

جفت:واحدشمارش کفش، جوراب، دست

جلد:واحدشمارش کتاب

جین:واحدشمارش قرقره، دکمه، مداد (معادل شش عدد)

حب:واحدشمارش قند، آب نبات، قرص

حلقه:واحدشمارش اشیائ گرد، چاه

دانه:واحدشمارش گردو، مدادودیگراشیاءقابل شمارش

دستگاه:واحدشمارش ماشین آلات، رادیو، تلویزیون و

دسته:واحدشمارش گل وگیاه

دوجین:واحدشمارش بسته‌های دوازده تایی(کمربند، گردنبند)، قنات

دهنه:واحدشمارش دکان ومغازه

سر:واحدشمارش گاو، گوسفند، گله، افرادخانواده

سکه:واحدشمارش انواع پول فلزی

شعله:واحدشمارش لامپ وشمع ونظایرآن

شیشه:واحدشمارش ظروف مایعات

طاقه:واحدشمارش پارچه، شال، شال گردن

طغرا واحدشمارش نامه، پاکت وسندهای دیگر

عدد:واحدشمارش پرندگان، درب، پنجره ودیگراشیاءقابل شمارش

عدل:واحدشمارش دسته‌های بزرگ وسنگین کالا، پنبه، پارچه وکاغذ

ارابه:واحدشمارش توپ وتانک، اسلحه سنگین چرخ دار

فال:واحدشمارش گردو

فروند:واحدشمارش وسایل نقلیه هوایی و دریایی

فقره:واحدشمارش گواهینامه، اسنادپرداختی(چک وسفته

قبضه:واحدشمارش ازچاقوتامسسل

قراسه:واحدشمارش بندکفش، مدادولوازم تحریر

قطره:واحدشمارش اشک، خون، جوهروبعضیدمایعات دیگر

قطعه:واحدشمارش عکس، شعر، زمین وفرش

قلاده:واحدشمارش جانوران وحشی

(قواره:واحدشمارش زمین وپارچه(واحدشمارش یک دست لباس کامل

گله:واحدشمارش دسته‌های مختلف جانوران

لوله:واحدشمارش اشیاء استوانه‌ای شکل وخمیری شکل مانندماتیک وخمیردندان

مجلس: واحد مینیاتورهای دست‌نویس‌های قدیمی





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 6 بهمن 1393 :: نویسنده : گروه ادبیات راهنمایی

ارزش یابی آزمون های مستمر و پایانی درس های فارسی و درک متن (مهارت خواندن و کاربست ریزمهارت های خوانداری)، املا (مهارت درست نویسی و توانایی تشخیص شکل های صحیح نوشتاری) و درس آموزش مهارت‌های نوشتاری(نگارش و انشا) ، به شرح زیر است:

1 – خواندن فارسی و درک متن: شفاهی – کتبی (20 نمره)

ارزش یابی تکوینی: 20 نمره: شفاهی

آزمون تکوینی (مستمر) می تواند شامل موارد زیر باشد: روخوانی متن با رعایت آهنگ و لحن مناسب آن، درک مطلب، خود ارزیابی، دانش های زبانی و ادبی، کارگروهی و مشارکت در گفت وگو، حفظ شعر، مطالعه و کتاب خوانی و پژوهش، توانایی در سخنوری و فن بیان، پاسخ به فعالیت ها و تمرین ها، شعرخوانی و روان خوانی.

یادآوری: نمره ی هر یک از ریز مواد بالا، به تشخیص معلّم و متناسب با فرآیند آموزش و شرایط کلاس و درس تعیین می شود.

ارزش یابی پایانی: 20 نمره : کتبی

نمره گذاری درس ادبیات فارسی پایةهفتم و هشتم دورة اول متوسطه

موضوع

پایانی نوبت اول

پایانی نوبت دوم

شهریور

نیمه اول کتاب

نیمه دوم کتاب

بیان معنی شعر و نثر

6

2

4

6

شناخت و معنی واژه

2

5/0

5/1

2

درک متن

4

1

3

4

دانش های زبانی و ادبی

3

5/0

5/2

3

خودارزیابی

3

1

2

3

حفظ شعر

2

-

2

2

جمع

20

20

20

نمره ی نهایی: میانگین ارزش یابی تکوینی و پایانی است. (20=2: 40=20+20)

یادآوری: در هر نوبت به دلخواهِ دانش آموز، فقط یک شعر حفظی خواسته شود.

2 – املای فارسی: کتبی (20 نمره)

- ارزش یابی تکوینی، 20 نمره: 20 نمره املای تقریری تقسیم بر دو + 10 نمره فعالیت های املایی بخش نوشتن و پرسش های معلم ساخته

- ارزش یابی پایانی، 20 نمره: 20 نمره املای تقریری .

* نمره ی نهایی: میانگین ارزش یابی تکوینی و پایانی (20=2: 40=20+20)

یادآوری: املای تکوینی همیشه از درس خوانده شده، نیست. می‌توان از درس‌های پیشین و حتی دیگر کتاب‌های درسی همان پایه نیز املا گفت.

  • · تذکّر: همچنان که در سال های گذشته، یادآور شده‌ایم؛ تشدید ( ّ ) به عنوان یکی از نشانه‌های گفتاری زبان فارسی، آموزش داده می‌شود؛ امّا در ارزش‌یابی درس املا، نمره‌ای به آن تعلّق نمی‌گیرد.

3- آموزش مهارت های نوشتاری(نگارش و انشا): کتبی (20 نمره)

ارزشیابی این درس در دو بخش صورت می گیرد:

الف) ارزشیابی فرایندی( مستمر) ب) ارزشیابی پایانی

الف) ارزشیابی فرایندی(مستمر)،(20 نمره)

ارزشیابی فرایندی، ارزشیابی عمکردی است که همزمان با پیشرفت فرایند «یاد دهی- یادگیری» و دقیقاً مبتنی بر آموزه های کتاب درسی صورت می گیرد ؛ یعنی معلّم پس از آموزش درس و به محض ورود به فعّالیّت های نگارشی ارزشیابی را آغاز می کند.

ارزشیابی فرایندی در دو بخش و مبتنی بر موارد زیر است:

- بازشناسی( تشخیصی)،(تمرین شماره 1 هر درس)، این تمرین ها در پی سنجش و تقویت توانایی بازشناسی دانش آموزان است .

- آفرینش ( تولیدی) ( تمرین شماره 2 هر درس) ، اهداف آموزشی این تمرین ها، تقویت توانایی مهارت نوشتن بر اساس آموزه های هر درس است.

1) مهارت نوشتن - داوری ( تحلیلی)( تمرین شماره 3 هر درس)، هدف این تمرین ها پرورش توانایی مهارت نقد و تحلیل نوشته ها، بر اساس سنجه های کتاب است.

(18 نمره) - تصویر نویسی(انشای آزاد) ، تصویر نویسی با هدف بالا بردن دقّت در نگاه و درک عناصر بصری و در نهایت، تقویت مهارت نوشتن، طراحی شده است.

- بازنویسی حکایت. در باز نویسیِ حکایت، تاکید بر باز نویسی به زبان ساده و ساده نویسی است.

- گسترش مثل. در این بخش، بازآفرینی، گسترش دادن و افزودن شاخ و برگ به اصل مَثل مورد تاکید است.

- درست نویسی. درست نویسی ها با هدف آموزش هنجار های نوشتن و آشنایی با کاربرد درست واژگان نوشتار معیار در ساختار کتاب، گنجانده شده اند.

* یاد آوری : هیچ یک از این عناصر و فّعالیّت ها به تنهایی موضوعِ آموزش و ارزشیابی نیستند؛ بلکه همه در خدمت تقویت توانایی نوشتن هستند. بنابراین پیشرفت دانش آموزان در مهارت نوشتن، هدف اصلی است.

 

 

 

در این بخش، به دلیل پیوستگی مهارت های زبانی، مهارت خواندنِ متن تولیدی از سوی دانش

2) مهارت خواندن آموزان ارزش یابی خواهد شد؛ یعنی لازم است هر دانش آموز، توانایی خوانش صحیحِ نوشته

(2 نمره) خود را با رعایت مهارت های خوانداری ( تکیه، لحن، کنش های آوایی و ...) داشته باشد.

ب) ارزشیابی پایانی( 20 نمره)

بر پایة رویکرد اصلی این برنامه که « آموزش مهارت های نوشتاری» است. همة عناصر سازه ای و محتوایی کتاب به دنبال پرورش «مهارت نوشتن» هستند؛ بنابراین تمام آموزه های درس، فعّالیّت های نگارشی، تصویر نویسی یا انشای آزاد، بازنویسی حکایت و گسترش مثل ، نهایتا باید به تولید یک متن مناسب بینجامد که کم و بیش همة نتایج آزمون فرایندی را در بر گیرد؛ این نتایج در هر نوبت و در قالب آزمون پایانی ارزشیابی می شود.

در ارزشیابی پایانی چند موضوع تعیین می شود تا دانش آموز یک موضوع را برگزیند و در بارة آن، متنی بنویسد. نوشتة دانش آموز، بر پایة سنجه های زیر، ارزشیابی می شود.

شیوه نامة ارزشیابی پایانی‹‹ آموزش مهارت های نوشتاری» پایة هفتم و هشتم

نمره

سنجه های ارزشیابی

موضوع

2

2

1. ساختار بیرونی( داشتن مقدّمه، تنه ، نتیجه)

2. ساختار زبانی ( زبان نوشته ساده، جمله ها کوتاه)

الف) ساختار

2

3

3

3

2

1. خوش آغازی (جذّابیّت و گیرایی- نشان دادن نمایی کلّی از محتوای نوشته)

* شیوة بیان نوشته( بیان ساده و صمیمی- بیان 2. پرورش موضوع احساس متناسب با موضوع)

* سیر منطقی نوشته( پرداختن به جنبه های

مختلف موضوع- انسجام نوشته)

* فکر و نگاه نو(نگاه به موضوع، از زاویه ای متفاوت)

3. خوش فرجامی ( جمع بندی مطالب- تاثیر گذاری و تفکّر برانگیز بودن)

ب) محتوا

1

1

1

1. نشانه های نگارشی(نشانه گذاری به تناسب آموخته ها و نیاز های متن)

2. املای واژگان( نداشتن غلط املایی)

3. پاکیزه نویسی( حاشیه گذاری و حُسنِ سلیقه)

پ) هنجار های نگارشی

نمره نهایی: میانگین ارزشیابی فرایندی( مستمر) و ارزشیابی پایانی است. (20=2÷40=20+20) .





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


راه های شناخت فعل ساده وفعل مرکب

مقدمه:

از آنجایی كه یكی از موضوعات مهم كتاب‌های زبان‌فارسی متوسطه بحث فعل ساده ومركب می‌باشد وتاكنون نیز روش‌هایی برای تشخیص آن ارائه شده است اما هم چنان این موضوع با اشكالات خاص خود برای دانش‌آموزان و دبیران متوسطه باقی مانده است‌، دراین مقاله به روش‌هایی اشاره شده است كه تا اندازه‌ی توانسته‌است تشخیص آن را ساده‌تر نماید هر چند كه در این باره نظریات مختلفی نیز از طرف مؤلفان محترم وزبان شناسان ارائه گردیده است اما شیوه‌های ارائه شده در این مقاله تشخیص ساختار ساده و مركب بودن فعل را آسانتر نموده است‌.

راه‌های تشخیص فعل ساده از مركب

در كتاب‌های زبان فارسی راه‌های تشخیص فعل ساده از مركب را شامل گسترش پذیری و گرفتن نقش نحوی مطرح كرده‌اند، اما در كنار این دو راه، راه‌های دیگری نیز برای تشخیص آن‌ها وجود دارد‌:

معیار معنایی

با توجه به این معیار ابتدا به فعل جمله دقّت می‌كنیم‌. اگر درمعنای اصلی خود به كار رفته شده باشد ساده و اگر در غیر از معنی اصلی خود به كار رفته باشد، مركب گویند‌.

مانند:

آب دریا به طرف ساحل پیش آمد‌. ( ساده )

دیروز حادثه‌ای برای من پیش آمد‌. ( مركب)

درجمله‌ی اول فعل «آمدن » درمعنای اصلی خود به كار رفته، پس ساده است، و بهتر است كه بین «پیش» و آمد، فاصله‌ی میان كلمه‌ای رعایت شود‌. اما در مثال دوم فعل «آمدن » در معنای اصلی خود به كار نرفته و معنی جدیدی با جزء غیر صرفی به خود گرفته، از این رو مركب است و بهتر می‌نماید كه فاصله میان كلمه‌ای بین دو جزءآن از بین برود‌‌.

معیار جانشینی

با این معیار اگر بتوانیم به جای جزء غیر صرفی فعل، واژه‌ی دیگری در همان حوزه‌ی معنایی بگذاریم و معنی ومفهوم جمله تغییر نكند، فعل ساده ،اما اگر نتوانیم در همان حوزه‌ی معنایی واژه‌ای جایگزین جزء غیر صرفی كنیم، فعل مركب می‌باشد‌.

مانند:

آب دریا به طرف ساحل پیش آمد‌. ( ساده )

دیروز حادثه‌ای برای من پیش آمد‌. ( مركب)

در مثال اول می‌توانیم به جای جزء غیر صرفی یعنی «پیش» واژه‌ی دیگری چون «بالا» و « جلو» بگذاریم، ضمن این كه در معنای جمله نیز تغییری رخ نخواهد داد‌. اما در مثال دوم به جای جزء غیر صرفی، نمی‌توان واژه‌ی دیگری قرار داد كه با فعل« آمدن » معنی رخداد و حادثه را بدهد‌. بنابراین فعل جمله‌ی دوم مركب است‌.

معیار آوایی

با این معیار نیز می‌توان مرز بیان فعل ساده و مركب را مشخص نمود و آن دقّت در جای مكث بین جزء غیر صرفی فعل با فعل می‌باشد‌. بدین معنی كه اگر ضمن خواندن جمله یك مكث بالقوه بین جزء غیر صرفی با فعل داشته باشیم، فعل ساده و اگر نداشته باشیم فعل مركب است ‌.

من او را سال‌ها دوست داشتم‌.( مركب) من دراین روستا دوست داشتم‌. ( ساده ) درجمله‌ی اول مكث و درنگی میان « دوست و داشتم » صورت نمی‌گیرد، پس فعل مركب است اما در مثال دوم بالقوه مكثی خفیف میان « دوست و داشتم » دارد، بنابراین فعل ساده می‌باشد‌. مانند‌: ( عزّتی پرو،1381، 95)

مفعول پذیری

یكی دیگر از راه‌های تشخیص فعل ساده از مركب، حضور مفعول در جمله است‌. البته این روش مخصوص جملات غیر اسنادی است، چرا كه جملات اسنادی چهار جزویی لزوماً دارای مفعول هستند، ضمن این كه فعلشان معمولاً ساده می‌باشد‌.مثال :

من او را دوست دارم‌.( مركب) من در این شهر دوست دارم ‌. ( ساده)

جمله‌ی اول دارای مفعول می‌باشد، پس جزء غیر صرفی جزء فعل مركب است ، اما جمله دوم، دارای مفعول نیست وجزء غیر صرفی، مفعول جمله به حساب می‌آید‌.

روش‌های مذكور برای تشخیص افعال، غیر از افعال ربطی و غیر اسنادی قابل توجه است‌.

چرا كه افعال ربطی معمولاً به شكل ساده یا نهایتاً به شكل پیشوندی به كار می‌روند و یا گونه‌ای دیگر از كاربردشان به صورت افعال كمكی است كه دراین صورت دیگر فعل ربطی به حساب نمی‌آید‌.

روش تشخیص افعال اسنادی به گونه‌ای دیگر غیر از افعال معمولی و عادی زبان است‌. افعال اسنادی كه گاه اسنادی وگاه غیر اسنادی هستند، عبارتند از:

«كردن – نمودن – ساختن – گرداندن » ؛ زمانی كه بتوان افعال این گروه را جایگزین یكی دیگر از افعال این گروه نمود فعل ساده خواهد بود وجمله‌ی اسنادی چهار جزیی است‌‌. مانند : من را از این مسأله آگاه كردم ‌. ( نمودم، ساختم، گرداندم‌.)

اما اگر نتوان همه‌ی افعال هم گروهشان را جایگزینشان سازیم، دیگر جمله اسنادی نیست ‌. مانند: من روی شاهنامه تحقیق كردم‌. انجام كاری است و جمله سه جزیی مفعولی می‌باشد‌.

مثال دیگر: من او را آگاه ساختم ‌.( نمودم، كردم و گرداندم ‌.)

جمله چهار جزیی مفعولی – مسندی است و فعل ساختم ساده می‌باشد‌. اما اگر بگوییم : من خانه‌ای را ساختم ( بنا كردن) جمله سه جزیی مفعولی است‌.

چون مصدر « كردن » از پركاربردترین مصدرهای زبان فارسی است و این فعل به صورت‌های مختلف به كار می‌رود، راه‌های تشخیص ساده از مركب بودنش جداگانه ذكر می‌شود‌.

1- اگر بتوان هم گروه‌هایش را جانشین آن سازیم، این فعل ساده و جمله چهار جزیی مفعولی – مسندی می‌باشد‌.

2- اگر به معنای « انجام كار» باشد، دیگر فعل اسنادی نیست وجمله‌ی سه جزیی مفعولی می‌سازد؛ همان طور كه مثالش قبلاً ذكر شد‌.

3- اگر این فعل نه اسنادی باشد ونه به معنای « انجام كار » ، به شرط آن كه مفعول در جمله حاضر باشد « مركب » است‌. مانند:

من داستان‌های شاهنامه را مطالعه كردم‌. ( مركب )

من روی بخشی از شاهنامه تحقیق كردم‌. (ساده )

افعال اسنادی دیگری چون « یافتن، پنداشتن، دیدن ، گفتن و ... » نیز گاه اسنادی وگاه غیر اسنادی هستند‌. راه تشخیص اسنادی و غیر اسنادی بودنشان به این صورت است كه اگر بتوانیم جمله را تبدیل به یك جمله‌ی سه جزیی مسندی كنیم، این افعال اسنادی و جملات چهار جزیی را می‌سازند اما اگر نتوانیم فعل غیر اسنادی می‌باشد‌.

مثال : « من او را عاقل دیدم ‌.» كه می‌توان گفت: « او عاقل است‌.» جمله چهار جزیی و اسنادی می‌باشد‌. اما اگر بگوییم‌:« من ستارگان را در آسمان دیدم‌‌.»

جمله دیگر اسنادی نیست زیرا نمی‌توان گفت : « ستارگان آسمان است‌.»

پس فعل جمله‌ی مذكور غیر اسنادی و سه جزیی مفعولی می‌باشد‌.

نكته‌ی دیگر كه درباب اجزای اصلی جمله با توجه به فعل به نظر می‌آید‌. این است كه اولاً ملاك تشخیص اجزای جمله « فعل » می‌باشد‌. فقط دقّت و توّجه به فعل می‌تواند بسیاری از سؤالات ما را در باب جمله‌، اجزای جمله و نقش‌های واژه‌ها در جمله مشخص سازد؛ چرا كه ملاك ثابتی برای ساخت فعل و حضورش در جمله وجود ندارد‌. پس باید موقعیت فعلی «فعل » را در جمله سنجید‌. مثلاً افعال ناگذر، گذرا به مسند، گذرا به متمم، گذرا به مفعول، هر گاه با علامت سببی‌ساز، متعدی گردند به ترتیب به یك جزء دیگر نیاز پیدا خواهندكرد‌. مثلاً اگردو جزیی‌اند سه جزیی و اگر سه جزیی‌اند چهار جزیی می‌شوند‌.

نكته دیگری كه در مورد فعل ، ضروری به نظر می رسد‌. این كه افعال دو وجهی را نباید با فعلی كه در موقعیت‌های مختلف تغییر معنا می دهد یكی گرفت؛ چرا كه افعال دو وجهی دارای یك معنی در همه‌ی كاربردهایشان هستند و همیشه یك واژه‌اند‌. اما افعال دیگری مانند:«گرفتن، بریدن و ... » با تغییر معنای خود، یك واژه‌ی دیگر با معنی دیگر می‌شوند‌. ( وحیدیان كامیار، 1381، 49)

با توجه به این كه یكی از مباحث مهم كتا‌ب های زبان فارسی دوره متوسطه بحث فعل مركب است و هنوز هم بسیاری ازدستور نویسان، نتوانسته‌اند به خوبی از عهده‌ی حل آن برآیند، روش‌های مذكور تا اندازه‌ای می‌تواند ساختمان بسیاری از افعال زبان را مشخص نماید: هر چند كه درباره‌ی فعل مركب نظریات بسیار متنوعی وجود دارد و بسیاری از دستور نویسان و زبان شناسان ایرانی و اروپایی در باب آن، سخن‌ها گفته‌اند، اما نظر واحد و متقنی در باب فعل مركب در دست نیست‌. برخی كثرت فعل مركب را در زبان بنابر گسترش داشته‌ی زبان، بیش‌تر از افعال ساده می‌دانند(خانلری – باطنی) و برخی دیگر می‌گویند تعداد افعال مركب زبان زیاد نیست واكثر افعال زبان ساده‌اند‌.(وحیدیان – فرشیدور)

نتیجه‌گیری‌:

با توجه به مطالب گفته شده باید برای تشخیص ساختار فعل به نكات زیر توجه نمود‌.

1- نوع فعل را بشناسیم‌.

2- هر فعل را با روش‌ خاص خود ساختارش را مشخص نماییم‌.

3- همه‌ی روش‌های تشخیص فعل برای همه‌ی افعال زبان مناسب نیستند‌.

4- شناخت نوع فعل واجزای جمله‌.

5- مهارت در انتخاب روش مناسب برای تعیین ساختار فعل مورد نظر‌ در جمله‌.

منابع و مأخذ‌:

1- عزّتی پرور، احمد؛ راهنمای زبان فارسی، شركت چاپ و نشر كتاب‌های درسی ایران ، تهران ، 1381

2- وحیدیان كامیار ،دستور زبان فارسی ، انتشارات سمت، تهران ، چاپ اول ، 1379‌.

3- كتاب‌های زبان فارسی متوسطه

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


بارم

نمونه ی سؤال امتحانی فارسی پایه هشتم (ترم اول) درس یکم تا پایان درس هشتم

گروه آموزشی ادبیات دوره اول متوسطه

ردیف

2

الف) معانی واژه هایی راکه زیر آن خط کشیده شده است ، در جای خالی بنویسید:

- در دولت به رخم بگشادی. (25/.) (................................)

- تو از تبار ایرانیان نژاده هستی. (25/.) ( ............................)

- بهلول گفت: تو دعوی دانایی می کنی؟(25/.) (............................)

- زنهار مگو سخن به جز راست. (25/.) (..............................)

- کنم از جیب نظر تا دامن. (25/.) (..............................)

- بصر منتهای جمالش نیافت. (25/.) (...............................)

- چون برآید این همه گل های نغز کامکار؟ (5/.) (.............................) ، (............................)

1

6

ب) معنی «عبارات- بیت های » زیر را بنویسید:

- تویی که بر فرّ ایران خواهی افزود و چشم جهانیان را به خیرگی خواهی کشاند. (5/.)

- هر کس ایران را بشناسد، دل بدان خواهد باخت.(5/.)

- ایران سرزمین مردان گُرد و یلان پردل است (5/.)

- چه بغض ها که در گلو رسوب شد نیامدی (5/.)

- راستی را کس نمی داند که در فصل بهار/ از کجا گردد پدیدار این همه نقش و نگار(1)

- حدّ من نیست ثنایت گفتن/ گوهر شکر عطایت سفتن(1)

- پرستار امرش همه چیز و کس/ بنی آدم و مرغ و مور و مگس (1)

- کیست آن صورتگر ماهر که بی تقلید غیر/ این همه صورت برد بر صفحه هستی به کار؟(1)

2

4

ج) درک متن:

1-3- مفهوم عبارات خط کشیده را بنویسید:

- به در گاه لطف و بزرگیش بر/ بزرگان نهاده بزرگی ز سر» (5/.) ...............................................

- عزت از خواری نشناخته ای/ عمر در خارکشی باخته ای (عمر باختن)( 5/.) ...................................

 

 

2-3 - دریافت خود را از دو واژه ی «بدان»در عبارت زیر بنویسید: (نمونه ای دیگر ذکر کنید) (1)

- هر کس ایران را بشناسد، دل بدان خواهد باخت.

- بدان که اینها که تو گفتی همه فرع است.

3-3- درباره ی تفاوت معنایی بیت و آیه زیر توضیح دهید: (1)

- پیش از این ها فکر می کردم خدا/ خانه ای دارد میان ابرها ≠ ما از رگ گردن به شما نزدیک تریم (ق/16)

 

4-3- عبارت زیر به کدام مثل معروف فارسی نزدیک است؟ (توضیح دهید) (1)

- آری به قدر می گویم و بی موقع و بی حساب نمی گویم. به قدر فهم مستمعان می گویم.

 

3

4

د) دانش های زبانی و ادبی:

- در مصراع: « خشتی از الماس و خشتی از طلا » آرایه ی ................. وجود دارد. (5/.)

1-4- کدام رکن از ارکان تشبیه در جملات زیر محذوف است؟ سایر ارکان تشبیه را مشخص کنید: (1)

- «گل به صحرا درآمد چو آتش».

- واژه هایی بیابید که مانند « خورش/ خورشت» به دو شکل به کار می رود؟ (5/.) ...................... /........................

2-4- قالب غزل راتعریف کنید وبرای آن شکل بکشید.(1)

 

 

3-4- هسته و نوع وابسته را در گروه های اسمی زیر مشخص کنید: (1)

- معلم مهربان با سیمایی جذاب وارد شد.

 

 

4

2

 

هـ) خود ارزیابی:

- در مصراع« اینجا خانه ی خوب خداست» شاعر به چه نکته هایی اشاره می کند؟(5/.)

- با توجه به بیت «به سرو گفت کسی میوه ای نمی آری/ جواب داد آزادگان تهی دستانند» چه برداشتی از آزادی و آزادگی دارید؟(1)

- نام دو تن از شخصیت های ا ساطیری شاهنامه را نام ببرید؟ (5/.)

5

2

و) (حفظ شعر)

- رعد و برق شب ..........خنده اش / سیل و ...........،نعره ی توفنده اش(5/.)

- ...................................................../ فرومانده از کنه ماهیتش (5/.)

- تا شقایق هست .............................. (25/.)

- می باش به عمر ......................./................................... (75/.)

6





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




( کل صفحات : 7 )    1   2   3   4   5   6   7   
درباره وبلاگ

آب دریا را اگر نتوان کشید/ هم به قدر تشنگی باید چشید

این وبلاگ جهت استفاده ی همکاران ارجمند گروه ادبیات راهنمایی و دانش آموزان گرامی

طراحی شده است، هر چند که کار حقیر در مقابل دریای بدون ساحل ادبیّات، آفتاب به

گز پیمودن است.

مدیر وبلاگ : گروه ادبیات راهنمایی
پیوندها
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :



جملات شریعتی